Volksgezondheid en Milieu

Volksgezondheid en Milieu

Maatschappelijk effect:
Elke burger krijgt een gelijke kans op een gezond leven, ongeacht zijn sociaal economische status. Het leefmilieu in onze gemeente is gezond. Als gemeente willen een gezond leefmilieu en in het bijzonder de zorg voor milieu, reiniging, afvalstoffenverwijdering en riolering bevorderen en in stand houden. Uitgangspunt is dat de vervuiler betaalt.

Volksgezondheid

Bladel Gezond! is kort en krachtig de ambitie van de gemeente Bladel

Naast uitvoering van diverse wettelijke taken vanuit de Wet Publieke Gezondheid bekommert de gemeente zich om de gezondheid en vitaliteit van haar inwoners, en voelt zich hiervoor mede verantwoordelijk. Een belangrijke manier om gezondheid bij de inwoners te bereiken is door het uitvoeren en sturen op preventie.

Wat gaan we doen?

Ontwikkelingen

Kansrijke Start

Kansrijke Start is het actieprogramma van het ministerie van VWS om voor alle kinderen een goede start te realiseren. De eerste 1.000 dagen zijn daarin cruciaal. Een baby die tijdens de eerste 1.000 dagen van het leven blootstaat aan stress, rook, slechte voeding, mishandeling of andere risicofactoren begint met een achterstand. Deze factoren zorgen ervoor dat kinderen zich op fysiek, mentaal en sociaal gebied minder goed kunnen ontwikkelen. Rijk, gemeenten, geboorte- en jgz, volwassen-ggz, welzijnswerk en wijkteam moeten hierbij de krachten gaan bundelen. Het ministerie van Volksgezondheid Welzijn en Sport adviseert gemeenten om de lead te nemen om te komen tot een ‘lokale coalitie Kansrijke Start’. Goede voorlichting, ondersteuning en begeleiding om de risicofactoren te signaleren en de juiste ondersteuning te kunnen bieden zijn daarin cruciaal. Zo kunnen latere problemen worden ondervangen. Samen met de ketenpartners die betrokken zijn bij de eerste 1.000 dagen van een kind gaan we inzichtelijk maken op welke manier er in de Kempengemeenten samengewerkt wordt voor een Kansrijke Start, en of dit op deze wijze voldoende kansen en mogelijkheden op ondersteuning biedt. Het biedt daarnaast de mogelijkheid om blinde vlekken of overlap in het aanbod te inventariseren. Om een lokale coalitie Kansrijke Start te realiseren is voor de periode 2020 – 2022 een bedrag van ca € 16.000,- aan de gemeente Bladel toegekend.

Het Kempisch Preventieakkoord

Gezondheid is een groot goed voor ons allemaal. En het is meer dan de afwezigheid van ziekte, klachten of pijn. Het gaat ook over de dingen kunnen doen die je wilt doen, vertrouwen hebben in de toekomst, plezier en zingeving halen uit sociale contacten en uit je werk. In de Kempische gemeenten Bergeijk, Bladel, Eersel en Reusel-De Mierden gebeurt al veel op dit gebied. Denk aan programma’s en projecten als Kansrijke Start, #Kempenbranie en het Sport- en beweegakkoord. Maar er liggen nog veel kansen om dit te verbinden en te versterken. Het in 2021 getekende Kempisch Preventieakkoord is het startpunt voor aanvullende activiteiten om de gezondheid in de Kempen te verbeteren.

Riolering

Volledig voorzien in de wettelijke taakstelling voor zorgplicht op het gebied van afvalwater, hemelwater en grondwater, waardoor er geen water in gebouwen of woningen komt. Klimaatadaptatie en burgerparticipatie zijn expliciet onderdeel hiervan.

Wat gaan we doen?

Duurzaam grondstoffengebruik/afval

Zoveel mogelijk afgedankte materialen van een zo goed mogelijke kwaliteit gescheiden inzamelen en daarmee tegelijkertijd de hoeveelheid restafval (nog) verder terugdringen en dat alles tegen zo laag mogelijke kosten.

Wat gaan we doen?

Wat weten we nog meer?

Voor duurzaam grondstoffengebruik en afval zijn onderstaande prestatie-indicatoren opgesteld. Voor de omvang van huishoudelijk restafval heeft het CBS in 2015 een streefwaarde gesteld van 69,60 kg/inwoner. Met 35 kg fijn restafval per persoon en 66 kg fijn en grof restafval per persoon in 2020 voldoet Bladel reeds aan die prestatie-indicator. De piek in 2020 houdt waarschijnlijk verband met corona, waarbij veel inwoners de gelegenheid hebben benut om thuis eens goed op te ruimen. Maar ook daarmee wordt nog steeds voldaan aan de streefwaarde.

Naam Indicator Streefwaarde 2017 2018 2019 2020 Bron
Omvang van huishoudelijk restafval 69,60 kg/inwoner 56 kg 66,49 CBS
Scheidingspercentage We blijven streven naar minder restafval en een circulaire economie. 85,10% nnb Eigen data

Kwaliteit van de leefomgeving

Een goed woon en leefklimaat en een aantrekkelijke, toekomstbestendige omgeving voor onze inwoners.

Wat gaan we doen?

Klimaat

Energietransitie - In 2030 49% minder CO2 uitstoten ten opzichte van 1990, conform de ambitie van het Nationaal Klimaatakkoord

Met de nieuwe kadernota energie en klimaat heeft de gemeente Bladel zich aangesloten bij de ambitie van het Nationaal Klimaatakkoord om in 2030 49% minder CO2 uit te stoten ten opzichte van 1990.

Wat gaan we doen?

Warmtevisie

Het aardgasvrij maken van de bestaande woningvoorraad in onze gemeente voor 2050.

Wat gaan we doen?

Wat weten we nog meer?

In 2020 heeft de Raad een nieuw beleidskader vastgesteld voor Energie en Klimaat. De ambitie is om in 2030 49% minder CO2 uit te stoten ten opzichte van 1990.  

Naam Indicator Streefwaarde 2017 2018 2019 2020 Bron
CO2-uitstoot (in ton) In 2030 49% minder CO2 t.o.v. 1990 (262.939 ton in 1990 naar 183.227 ton in 2030) 221.620 - - 202.259 (prognose) Emissieregistratie

Wat weten we nog meer?

Hieronder worden de beleidsindicatoren uit de BBV-basisset gepresenteerd.

Naam Indicator 2017 2018 2019 2020 2021 Bron
Omvang fijn huishoudelijk restafval (kg/inwoner) 48 46 43 66 nnb www.waarstaatjegemeente.nl
Hernieuwbare elektriciteit 3,40% 4,90% 7,90% nnb nnb www.waarstaatjegemeente.nl

Meerjarenprogramma

Onderstaand worden de (nieuwe) wensen voor de planperiode 2021-2025 opgesomd en toegelicht.

A/B omschrijving investeringen budgettaire lasten / baten
(bedragen x € 1.000,-) 2021 2022 2023 2024 2025 2021 2022 2023 2024 2025
A uitvoering GRP 2022-2025: vervanging riolering -1.465 -1.465 -1.465 -1.465 -44 -88 -131 -174
A uitvoering GRP 2022-2025: klimaatmaatregelen -500 -500 -500 -500 -15 -30 -45 -60
A uitvoering GRP 2022-2025: vervanging gemalen -75 -75 -75 -75 -5 -9 -13 -18
A uitvoering GRP: rioolheffingen 64 127 189 252
A subsidie duurzame energie particulieren -250
A voorbereiding energietransitie -70 -25 -5 -5
totaal lasten volksgezondheid en milieu -2.040 -2.040 -2.040 -2.040 -320 -25 -5 -5
(- = nadeel en + = voordeel)

Toelichting meerjarenprogramma

Uitvoering GRP 2021-2025
Op 17 december 2020 heeft door uw raad het Gemeentelijk Rioleringsplan Bladel 2021-2025 vastgesteld (R20.120). In het GRP zijn rioleringsmaatregelen geactualiseerd voor de planperiode 2021-2025. Het betreft de concrete uitvoeringsmaatregelen die nodig zijn om te voldoen aan de zorgplicht. De lasten worden verdisconteerd in de rioolheffingen.

Subsidie duurzame energie particulieren
Door de grote populariteit van de subsidieregeling komen er veel subsidieaanvragen binnen. Verwacht wordt dat de stijgende lijn van het aantal subsidieaanvragen de komende jaren nog door zal blijven zetten. Wel is het zo dat de terugverdientijd van de maatregelen die gestimuleerd worden met deze regeling elk jaar korter wordt. Dit betekent dat de subsidie per maatregel verlaagd zou kunnen worden. Of hiervoor gekozen gaat worden (verlagen van het percentage en/of het maximumbedrag) zal bij de vaststelling van de subsidieverordening voor het jaar 2022 nog worden voorgelegd aan de gemeenteraad. Wij ramen vooralsnog voor de uitvoering van de regeling in 2022 € 250.000,-.

Voorbereiding energietransitie
Vanaf 2022 gaan we aan de slag met het uitvoeringsprogramma om dit te kunnen realiseren. Per sector hebben we doelstellingen gesteld, waar we samen met de betreffende sector mee aan de slag gaan.

Wat mag het kosten?

Volksgezondheid
In 2021 hebben we in het kader van "Jeugd aan zet" een "Mobiele Spot"(een busje) aangeschaft welke in de kernen van de Kempen ingezet wordt als mobiele jeugdhonk, waarin de jeugdcoaches met en voor de jongeren leuke activiteiten organiseren. Van de drie overige Kempengemeenten ontvangen hiervoor een bijdrage van € 10.000,- per gemeente.

In 2020 zijn er eenmalige middelen verantwoord voor het beleidsvormend leertraject IJslandse preventie-aanpak. De bijdrage aan Zuidzorg is met ingang van 2021 overgeheveld naar preventie en maakt daarbij onderdeel uit van de bijdrage aan de GGD.
Een overheveling van taken van Zuidzorg naar GGD is niet ingegeven door onvrede met de uitvoering van de taken door Zuidzorg, maar wel vanuit de wens om te komen tot een integrale jeugdgezondheidszorg. Door het weghalen van de knip bij het vierde levensjaar ontstaan er betere mogelijkheden om signalering, monitoring en preventie vorm te geven. In geval van zorgen over de ontwikkeling van een kind kan één professional als vertrouwd aanspreekpunt betrokken blijven. Daarnaast biedt een integrale vorm van JGZ ook meer mogelijkheden om volgens het principe van één kind, één gezin, één plan gezinnen als geheel op een gezinsgerichte wijze te benaderen. Een integrale vorm zal naar verwachting ook leiden tot meer grip op de uitgaven van jeugdzorg.

De gemeentelijke bijdrage aan de GGD is afgestemd op de begroting 2022 van de GGD. Op basis hiervan stijgen de kosten na 2022 als gevolg van enerzijds de indexering met 1,71% en anderzijds met een verhoging vanwege toegenomen kosten voor lijkschouwing-euthanasieverklaringen, RijksVaccinatieProgramma (RVP), aanvulling i.v.m. ABP-premiestijging en de lange termijneffecten van de coronacrisis op de gezondheid van inwoners.

Afval/ riolering
Het saldo van de lasten en baten van afvalverwijdering en riolering worden meerjarig verrekend met de voorzieningen egalisatie afvalstoffenheffing en egalisatie rioolheffing. De compensabele btw wordt meegenomen in de kosten, omdat BTW-compensatiefonds gevoed wordt vanuit het gemeentefonds (uitname).

ODZOB
De gemeentelijke bijdragen aan de ODZOB zijn afgestemd op de begroting 2022 van de ODZOB. In het kader van de omgevingswet moeten de milieudossiers in 2022 worden gedigitaliseerd. Dit ten behoeven van controles die door de ODZOB moeten worden uitgevoerd. 

Klimaat
In 2019/2020 hebben we van het rijk een specifieke uitkering ontvangen  voor de uitvoering van de regeling reductie van energieverbruik.  Deze middelen zijn in 2020 gedeeltelijk aangewend voor de realisatie van de onderliggende doelstellingen. De nog niet bestede middelen werden overgeboekt naar de balans als vooruit ontvangen specifieke uitkeringen .  Daarnaast zijn via resultaatbestemming 2020 eenmalige middelen beschikbaar voor de uitvoering van het Klimaatakkoord (energieloket, transitievisie warmte, wijkaanpak). De bijdrage aan Zuidzorg is met ingang van 2021 overgeheveld van acute zorg naar preventie en maakt daarbij onderdeel uit van de bijdrage aan de GGD. Voor de investeringen wordt verwezen naar het meerjarenprogramma.

Voor de jaren 2020, 2021 en 2022 zijn subsidiebedragen geraamd voor de uitvoering van de subsidieregeling duurzame energie particulieren.

In onderstaand overzicht wordt het totaal van de lasten en baten van volksgezondheid en milieu weergegeven.

Bedragen Rekening Begroting Begroting Meerjarenraming
(bedragen x € 1.000,-) 2020 2021 2022 2023 2024 2025
Lasten
volksgezondheid:
- preventie n -474 n -817 n -772 n -780 n -790 n -806
- acute zorg n -308 n -2 n -7 n -7 n -7 n -7
riolering n -1.995 n -2.026 n -1.917 n -1.927 n -1.950 n -1.996
duurzaam grondstoffengebruik / afval n -1.960 n -1.874 n -1.773 n -1.771 n -1.771 n -1.771
kwaliteit van de leefomgeving:
- preventie n -613 n -615 n -679 n -636 n -636 n -636
- handhaving n -104 n -108 n -101 n -101 n -101 n -101
- natuur (aanleg) n -128 n -147 n -147 n -41 n -41 n -41
klimaat n -568 n -823 n -388 n -93 n -73 n -73
Totaal lasten n -6.150 n -6.412 n -5.784 n -5.356 n -5.369 n -5.431
Baten
volksgezondheid:
- preventie v 24 v 40
- acute zorg
riolering v 2.165 v 2.212 v 2.100 v 2.111 v 2.137 v 2.184
duurzaam grondstoffengebruik / afval v 2.261 v 2.200 v 2.074 v 2.072 v 2.072 v 2.072
- kwaliteit van de leefomgeving:
- preventie v 3 v 28
- handhaving
- natuur (aanleg)
klimaat v 276
Totaal baten v 4.729 v 4.480 v 4.174 v 4.183 v 4.209 v 4.256
Geraamd saldo van baten en lasten n -1.421 n -1.932 n -1.610 n -1.173 n -1.160 n -1.175
(- = nadeel en + = voordeel)