Overzicht reserves

Overzicht reserves

Aan deze mutaties liggen raadsbesluiten en een bestendige gedragslijn ten grondslag, hetzij bij vaststelling van de oorspronkelijke begroting, hetzij bij vaststelling van de bestuursrapportages. Deze hebben voornamelijk betrekking op mutaties met dekkingsreserves. Voorts gaat het om toevoegingen als gevolg van tussentijdse winstnemingen grondexploitaties en rentebijschrijvingen. De meerjarige begrotingsresultaten worden vooralsnog verrekend met de algemene reserve. Uw raad geeft expliciet instemming aan de weergegeven toevoegingen en onttrekkingen via de begrotingsvaststelling.

Bij de berekening van de stand van de reserves en voorzieningen per 1 januari 2022 is uitgegaan van de rekeningcijfers 2020 vermeerderd c.q. verminderd met geraamde mutaties in 2021 op grond van de door uw raad genomen besluiten c.q. beleidsvoornemens. Onderstaand worden de reserves nader toegelicht.


Naast de begrotingsramingen en de lastenontwikkeling zijn ook de reserves van belang voor de beoordeling van de financiële situatie waarin de gemeente zich bevindt. Met name de reserves geven immers een indicatie van het weerstandsvermogen van de gemeente, dat wil zeggen de mate waarin de gemeente in staat is financiële tegenvallers op te vangen teneinde haar taken te kunnen voortzetten. Daarnaast laten de reserves zien welke bestedingsmogelijkheden aanwezig zijn voor (nog) niet in de begroting opgenomen activiteiten. Het beleid ten aanzien van reserves en voorzieningen is vastgelegd in de nota
reserves en voorzieningen 2021.

In onderstaand overzicht worden de meerjarige mutaties van de reserves gespecificeerd. De geraamde mutaties zoals opgenomen in het meerjarenprogramma zijn hier aanvullend in opgenomen:

Bedragen Begroting Begroting Meerjarenraming
2021 2022 2023 2024 2025
Algemene reserve inc. v 2.112 v 59
Algemene reserve grondexploitatie inc. n -772 n -121 n -116 n -73 n -85
Reserve ruimtelijke kwaliteit buitengebied inc. v 930 n -40 n -25 n -50 n -50
Reserve duurzaamheid inc. n -25 v 25
Reserve generatiepact inc. n -144 v 41 v 41 v 41 v 21
Reserve kapitaallasten investeringen inc. n -150
Reserve kapitaallasten investeringen struct. v 763 v 693 v 566 v 540 v 531
Reserve vervanging sportmaterieel X-sport inc. v 112
Reserve vervanging sportmaterieel Eureka inc. v 51
Totaal beoogde mutaties reserves via bestaand beleid v 2.877 v 657 v 466 v 458 v 417
Bestemming begrotingsresultaat inc./struct. n -1.095 n -1.893 n -695 n -438 n -446
Totaal mutaties reserves inc. v 1.782 n -1.236 n -229 v 20 n -29
Mutaties via meerjarenprogramma:
Algemene reserve inc. v 454 v 7.252
Algemene reserve grondexploitatie inc. v 45
Reserve kapitaallasten investeringen inc. n -9.588 n -1.611
Reseve kapitaallasten investeringen struct. v 606 v 681 v 676
Totaal mutaties reserves v 1.782 n -737 n -1.959 n -910 v 647
(+ = voordeel/aanwending en -= nadeel/storting)

Algemene reserve

De algemene reserve maakt deel uit van het weerstandsvermogen van de gemeente en heeft als doel de gemeente de mogelijkheid te bieden om niet-structurele financiële risico’s op te vangen, zonder dat dit betekent dat het beleid veranderd moet worden. De omvang van de algemene reserve is gebaseerd op het risicoprofiel van de gemeente. In de nota reserves en voorzieningen 2021 wordt de algemene reserve als normatief kader beschouwd en wordt uitgedrukt als de verhouding tussen de algemene reserve en het gemiddelde van de geïnventariseerde risico’s. De omvang van de algemene reserve wordt bepaald op klasse 3 (voldoende ). We rekenen geen rente meer over het eigen vermogen. Voor de dekkingsreserve kapitaallasten investeringen maken we een uitzondering, omdat naast de afschrijvingslast ook de rentelast van het betreffende activum verrekend wordt met de dekkingsreserve.

In onderstaande grafiek wordt de meerjarige ontwikkeling van de algemene reserve in relatie tot de ondergrens weergegeven:

De verhoging van de omvang van de algemene reserve ultimo 2022 wordt in hoofdzaak veroorzaakt door de combinatie van de uitname voor de voorgestelde dekking van de sloopkosten van het gemeenschapshuis aan de Markt en de verlenging van de subsidieregeling duurzame energie particulieren en de toename van de winstuitname van de grondexploitaties en de verrekening van de positieve begrotingsresultaten. De verlaging van de omvang in 2023 wordt veroorzaakt door de beoogde onttrekking ten behoeve van de realisatie van het gemeenschapshuis aan de Markt. De meerjarige toename daarna wordt veroorzaakt door de toevoegingen van het geprognosticeerd batig exploitatieresultaat. Voor een totaaloverzicht van de prognose van de omvang van de algemene reserve wordt verwezen naar bijlage 4.

Wij willen hier echter – met nadruk – niet onvermeld laten dat het vooralsnog geprognosticeerde resultaten zijn. Daadwerkelijke bestedingsvoorstellen moeten steeds beoordeeld worden aan de hand van de werkelijke gerealiseerde resultaten. Voorts verwijzen wij u naar de paragraaf weerstandsvermogen.

De algemene reserve is onderverdeeld in: stand per 1 januari 2022 stand 31 december 2022
1. noodzakelijke omvang (weerstandsvermogen) 1.578.000 1.578.000
2. vrij aanwendbaar deel 8.343.000 9.046.000
3. saldo baten en lasten 1.095.000 1.893.000

Bestemmingsreserves

De bestemmingsreserves worden onderverdeeld in dekkingsreserves en overige bestemmingsreserves. In onderstaande grafiek wordt de meerjarige ontwikkeling van de dekkingsreserve en de overige bestemmingsreserves zichtbaar gemaakt. De omvang van de dekkingsreserve nemen jaarlijks of door de geraamde aanwendingen ten gunste van de exploitatie ter dekking van kapitaallasten. In 2023 en 2024 stijgt de dekkingsreserve kapitaallasten investeringen als gevolg van de beoogde toename voor MFA Hapert en het gemeenschapshuis aan de Markt. De omvang van de overige bestemmingsreserves blijven nagenoeg gelijk.

Het verloop van de bestemmingsreserves wordt in onderstaande grafiek weergegeven:

Reserve kapitaallasten investeringen

Afdekken van de kapitaallasten van diverse investeringen (met economisch en maatschappelijk nut). Daarnaast wordt de rente van een verkochte landbouwpersoneel structureel ten gunste van de exploitatie verantwoord. Aanwending is afgestemd op de afschrijvingstermijnen van de betreffende investeringen. 

stand 1 januari 2022 11.816.000
stand 31 december 2022 11.124.000

Algemene reserve grondexploitaties

De reserve grondexploitatie is een reserve om algemene risico’s op het gebied van grondexploitatie op te vangen. Alle resultaten lopen via de algemene reserve grondexploitatie. Als een gemeentelijke grondexploitatie positief wordt afgesloten, wordt de winst toegevoegd aan de algemene reserve grondexploitatie. Als op een gemeentelijke grondexploitatie een tekort wordt verwacht, wordt hiervoor een voorziening ingesteld die wordt gedekt uit de algemene reserve grondexploitatie. Om deze reden vervult de algemene reserve grondexploitatie evenals de algemene reserve een bufferfunctie (zie ook § grondbeleid).

stand 1 januari 2022 595.000
stand 31 december 2022 550.000

Reserve bovenwijkse voorzieningen

Deze reserve is bedoeld om de aanleg van infrastructurele werken met meer dan uitsluitend planbetekenis mogelijk te maken zoals bijv. randwegen, hoofdriolering, parkeervoorzieningen etc.

stand 1 januari 2022 172.000
stand 31 december 2022 172.000

Reserve ruimtelijke kwaliteit buitengebied

Verbetering van de ruimtelijke kwaliteit van het landschap, gekoppeld aan gemeentelijke projecten. In 2022 wordt € 215.000,- toegevoegd aan de reserve en € 175.000,- onttrokken voor de dekking van een aantal bestedingsdoelen.

stand 1 januari 2022 158.000
stand 31 december 2022 198.000

Reserve generatiepact

Door het inzetten van strategische personeelsplanning wordt instroom, doorstroom en uitstroom in de organisatie bevorderd. Als ouderen minder willen werken, waarvoor zij deels gecompenseerd worden, ontstaat ruimte in de formatie en financiën om nieuwe, jongere medewerkers te werven.

stand 1 januari 2022 144.000
stand 31 december 2022 103.000

Recapitulatie reserves

In onderstaand overzicht wordt het verloop van de reserves weergegeven:

verloop reserves boekwaarde boekwaarde boekwaarde boekwaarde boekwaarde boekwaarde
bedragen x € 1.000,- 31-12-2020 31-12-2021 31-12-2022 31-12-2023 31-12-2024 31-12-2025
·  algemene reserve:
- ijzeren voorraad 1.000
- noodzakelijke omvang 606 1.578 1.578 1.578 1.578 1.578
- vrij besteedbaar deel 7.744 8.343 9.046 3.803 4.571 5.093
- saldo baten en lasten 1.911 1.095 1.893 694 438 446
11.261 11.016 12.517 6.075 6.587 7.117
·  bestemmingsreserves
- dekkingsreserves 12.429 11.816 11.124 19.540 19.930 18.723
- overige best.reserves 2.019 1.095 1.023 1.008 1.016 1.046
totaal 25.709 23.927 24.664 26.623 27.533 26.886
saldo mutaties reserves -1.782 737 1.959 910 -647