Naam

Ambitie klimaatadaptatie

Omschrijving (toelichting)

Landelijke ontwikkelingen
In 2024 is de Europese Richtlijn Stedelijk Afvalwater herzien. Vanaf 2027 wordt de oude richtlijn ingetrokken en vanaf 2028 moet de Europese Richtlijn ook verankerd zijn in nationale wetgeving (Omgevingswet). In de nieuwe Europese Richtlijn zijn strengere kwaliteitseisen gesteld voor de inzameling en behandeling van huishoudelijk afvalwater. Zo moet data over de werking van het riool- en zuiveringssysteem openbaar toegankelijk worden, moet het afvalzuiveringsproces minder energie gaan verbruiken én moeten ook medicijnresten worden verwijderd. Vooruitlopend hierop loopt al enkele jaren een gezamenlijk meetspoor met het waterschap én is de rioolwaterzuiveringsinstallatie in Hapert al uitgebreid met een pilotsysteem voor het verwijderen van medicijnresten.

Regionale ontwikkelingen
Gemeente Bladel heeft een Bestuursakkoord Water gesloten met de samenwerkingspartners in het Klimaatportaal Zuidoost-Brabant. Doel is het behalen van efficiëntie in de waterketen en het samenwerken aan de opgaven uit het Deltaprogramma Ruimtelijke Adaptatie. Eind 2026 ligt in de stuurgroep de haalbaarheidsstudie voor grondwateraanvulling in het gebied tussen Casteren en Hoogeloon voor. Mogelijk wordt gekozen voor gezamenlijke voortzetting van het project in 2027. Als alternatief kan gemeente Bladel zelf overwegen het project verder vorm te geven. Eind 2027 loopt het huidige Bestuursakkoord Water af. Er wordt daarom gewerkt aan een nieuw Bestuursakkoord dat eind 2027 aan de stuurgroep wordt voorgelegd.

Beleidsonderzoek- en ontwikkeling
Het Gemeentelijk Rioleringsplan en de Uitvoeringsagenda Klimaatadaptatie lopen eind 2026 af. Daarom werken we in 2027 aan een integraal Omgevingsprogramma Klimaatadaptatie en Riolering, waarin de opgaven op het gebied van water, riolering en klimaatadaptatie in samenhang worden beschouwd. Ter voorbereiding actualiseren we de klimaatstresstesten en brengen we de gevolgen en risico's van klimaatverandering opnieuw in beeld. Op basis hiervan wordt een discussienota opgesteld waarin het toekomstige ambitieniveau wordt afgewogen in relatie tot de schaal en financiële mogelijkheden van de gemeente Bladel. De financiële vertaling van het nieuwe programma wordt betrokken bij de besluitvorming over de begroting en rioolverordening 2028. Daarnaast werken we aan een Handboek Klimaatadaptatie met eisen en ontwerpprincipes voor nieuwe ontwikkelingen en de inrichting van de openbare ruimte, waarbij de juridische verankering deels doorloopt in de nieuwe planperiode.

Gemeente brede projecten
Er is een Integraal actieplan hitte in ontwikkeling voor de domeinen gezondheid, gebied en gebouw. Voor het domein gebied werken we in 2027 aan het plaatsen van smeerpalen in de centrumgebieden en centrale pleinen per dorpskern, het inventariseren en inrichten van koelteplekken in de openbare ruimte, inventariseren van behoeftes van scholen bij het hittebestendig inrichten van schoolpleinen en verantwoord opdrachtgeverschap in perioden van hitte. Voor het domein gezondheid zetten we in op het beperken van gezondheidsrisico’s door hitte. Daarbij hebben we extra aandacht voor inwoners die door hitte meer gezondheidsrisico lopen. We vergroten de bewustwording over de gevolgen van hitte en werken samen met maatschappelijke partners om inwoners tijdens warme perioden zo goed mogelijk te bereiken.

Participatie en communicatie
De gemeenteraad heeft een structureel budget van in totaal € 160.000 beschikbaar gesteld voor de klimaatadaptatie-opgave. Hieruit is er geld beschikbaar voor projecten, onderzoeken, beleidsontwikkeling en participatie/ communicatie. Conform het Coalitieakkoord 2026-2030 is het ambitieniveau voor participatie en communicatie t.a.v. klimaatadaptatie herijkt. Dit houdt in dat eind dit jaar de subsidie (her)gebruiken regenwater en platform Blauwgroen Bladel worden beëindigd. Dit resulteert in een structurele verlaging van het klimaatadaptatie budget van € 50.000 per jaar. In 2027 wordt het nieuw programma klimaatadaptatie & riolering vastgesteld door het college waarin conform het coalitieakkoord 2026-2030 de resterende structurele verlaging van € 50.000 wordt meegenomen.

Projecten Casteren
De maatregelen in de openbare ruimte richten zich in 2027 voornamelijk op het bestrijden van wateroverlast en droogte. Dit gebeurt door het voorbereiden en uitvoeren van acties die de infiltratie- en bergingscapaciteit van het watersysteem in de dorpskernen verbeteren. In Casteren wordt het gemengde riool aan het Kerkeneind vervangen door een gescheiden riool. Daarnaast worden regenwaterverbindingen gelegd tussen de dorpskern van Casteren en de nog te ontwikkelen klimaatbuffers aan de westzijde van de Gagelvelden. Ook onderzoeken we in Casteren hoe de riooloverstorten geoptimaliseerd kunnen worden.

Projecten Bladel
In de Industrieweg/ Bleijenhoek ligt het oudste riool in gemeente Bladel. Hier gaan we voor het eerst een grootschalige rioolrenovatie uitvoeren. Hiermee beperken we de overlast voor bedrijven en aanwonenden doordat de weg maar enkele dagen dicht moet in plaats van  enkele maanden. Ook hoeven we hier dan niet in verontreinigde bodem te graven. Met 1/3 van de vervangingskosten kunnen we de levensduur van het riool met 25 tot 30 jaar verlengen (halve afschrijftermijn). Dit is daarom ook kostenbesparend.

Gebiedsontwikkeling Hoeven 26 (te Reusel)
Begin 2027 wordt naar verwachting de planologische procedure bij gemeente Reusel- De Mierden afgerond. Hierna kan het perceel voor waterberging en EVZ worden aangekocht. Het eerste halfjaar van 2027 wordt ingezet voor de aanbestedingsprocedure. Uitvoering van de werkzaamheden start de zomervakantie 2027. Vooruitlopend hierop worden begin 2027 al aanpassingen gedaan aan het rioolsysteem op bedrijventerrein De Sleutel.  

Groote Beerze traject De Vliegert – Molenweg
Provincie Noord-Brabant en waterschap De Dommel werken samen aan natuur- en watersysteemherstel in het beekdal van de Groote Beerze. In 2027 wordt het nieuwe hydrologische model gebouwd. Hiermee wordt duidelijk welke effecten het beekherstelproject kan hebben op het watersysteem in woning-uitleggebieden zoals Hapert-West en de bestaande dorpskern van Hapert. We nemen daarom als gemeente Bladel actief deel aan de werkgroep.

Raakvlakken reconstructie N284
De reconstructie van de N284 raakt diverse water- en rioolvoorzieningen (transportleidingen, duikers, klimaatbuffers, retenties, overstorten). In 2027 worden de benodigde maatregelen en aanpassingen technisch uitgewerkt.