5.1 Balans

De jaarrekening is opgemaakt met inachtneming van de voorschriften zoals opgenomen in het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) en de “Financiële verordening gemeente Bladel 2025”, waarin door de gemeenteraad op 18 december 2025 de uitgangspunten voor het financiële beleid, alsmede de regels voor het financiële beheer en voor de inrichting van de financiële organisatie zijn vastgesteld.

De in de onderhavige jaarrekening gehanteerde grondslagen voor waardering en resultaatbepaling zijn gebaseerd op de veronderstelling van continuïteit van de gemeente.

Algemene grondslagen voor het opstellen van de jaarrekening
Waardering van passiva en activa alsmede de bepaling van het resultaat vinden in principe plaats op basis van historische kosten. Activa en passiva zijn opgenomen tegen nominale waarde, tenzij in deze grondslagen anders is vermeld. Baten en lasten worden toegerekend aan het jaar waarop zij betrekking hebben, onverschillig of zij tot inkomsten of uitgaven in dat jaar hebben geleid. Baten en lasten, waaronder ook begrepen de heffing van de vennootschapsbelasting, worden daarbij verantwoord tot hun brutobedrag. Verliezen en risico’s die hun oorsprong vinden voor het einde van het begrotingsjaar worden genomen als zij voor het opmaken van de jaarrekening bekend zijn geworden.

Deelnemingen worden tegen de verkrijgingsprijs gewaardeerd. Dividenden zijn verantwoord in het jaar waarin het besluit tot toekenning van het dividend door de Algemene vergadering van de vennootschap is genomen.

Met betrekking tot de verwerking van de algemene uitkering heeft de commissie BBV een stellige uitspraak gedaan. Deze uitspraak houdt in dat in de jaarrekening de algemene uitkering wordt opgenomen conform de in het laatst gepubliceerde accresmededeling, die doorgaans is opgenomen in de septembercirculaire van het boekjaar. 

Personeelslasten worden in principe toegerekend aan het boekjaar waarop ze betrekking hebben. Als gevolg van het formele verbod op het opnemen van voorzieningen casu quo schulden uit hoofde van jaarlijks terugkerende arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume, worden sommige personele lasten echter toegerekend aan de periode waarin uitbetaling plaats vindt. Voor arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van een jaarlijks vergelijkbaar volume wordt dan ook geen voorziening getroffen of op andere wijze een verplichting opgenomen. Omdat er voor verlofsparen en overmatige verlofsaldi sprake is van arbeidskosten gerelateerde verplichtingen die een niet voorspelbare opbouw en daarmee ook onvoorspelbare afbouw kennen, dient daarentegen wel een voorziening gevormd te worden.

De algemene uitkering is opgenomen conform de best mogelijke schatting gebaseerd op basis van de laatst beschikbare informatie. Ten aanzien van het component aangaande de accresmededeling wordt deze opgenomen conform de in verslagjaar t laatst gepubliceerde accresmededeling. Doorgaans is deze accresmededeling opgenomen in de septembercirculaire. 

De gehanteerde afschrijvingstermijnen zijn opgenomen in de nota “waarderen, activeren en afschrijven van vaste activa 2026”, zoals door de raad vastgesteld in zijn vergadering van 26 februari 2026. Voor de gehanteerde afschrijvingstermijnen en restwaardes wordt verwezen naar bijlage 1. Slijtende investeringen worden met ingang van 1 januari volgend op het moment van ingebruikneming in beginsel lineair afgeschreven in de verwachte gebruiksduur. Bij woningen, (sommige) bedrijfsgebouwen en vervoersmiddelen wordt een restwaarde gehanteerd en er worden geen financiële derivaten gehanteerd. Afschrijvingen geschieden daarnaast onafhankelijk van het resultaat van het boekjaar. Op gronden wordt niet afgeschreven, tenzij de grond deel uitmaakt van een investering in de openbare ruimte met maatschappelijk nut. Eventuele boekwinsten bij inruil of afstoting van een kapitaalgoed zijn als incidentele bate in de jaarrekening verwerkt. 

De lasten samenhangend met de uitvoering van klein en groot onderhoud, bodemsaneringen en het baggeren van watergangen zijn niet levensduur verlengend en zijn daarom niet geactiveerd, maar direct ten laste van de exploitatie of de gevormde voorziening gebracht.

In het overzicht van incidentele baten en lasten zijn per programma de bedragen > € 25.000 opgenomen, welke een incidenteel karakter hebben.

Algemene grondslagen voor de Rechtmatigheidsverantwoording
De in de jaarrekening opgenomen rechtmatigheidsverantwoording is opgesteld op basis van de kaders zoals besloten in de financiële verordening en op basis van de kadernota rechtmatigheid 2025. Dat betekent dat:

·         De rechtmatigheidsverantwoording toeziet op de financiële rechtmatigheid van baten, lasten, balansmutaties, alsmede de baten en lasten inzake de specifieke uitkeringen op grond van art. 17 Financiële-verhoudingswet;

·         De financiële rechtmatigheid waaronder het voorwaardencriterium, het begrotingscriterium en het misbruik & oneigenlijk gebruik criterium omvat:

o    Voor het voorwaardencriterium bestaat de norm uit het normenkader zoals op 18 december 2025 door de raad is vastgesteld;

o    Voor het begrotingscriterium geldt dat alle overschrijdingen van lasten en investeringskredieten onrechtmatig zijn, waarbij voor een aantal scenario’s in de financiële verordening is beschreven wanneer deze overschrijdingen acceptabel zijn. Voor over- en onderscheidingen van baten, onderschrijdingen van lasten en onderschrijdingen van investeringskredieten geldt dat deze als onrechtmatig zijn aangemerkt indien ze niet tijdig aan de raad zijn gemeld of dat daar corresponderende baten of lasten tegenover staan..

o    Ten aanzien van het M&O criterium is de nota M&O beleid van onze organisatie leidend bij het voorkomen en opsporen van misbruik en oneigenlijk gebruik. Omdat alleen bij misbruik sprake is van een onrechtmatigheid zijn eventuele gevallen van misbruik (mits cumulatief met andere fouten of onduidelijkheden boven de verantwoordingsgrens) opgenomen in de rechtmatigheidsverantwoording.

·         De rechtmatigheidsverantwoording is opgesteld binnen de kaders van de kadernota rechtmatigheid 2025 van de Commissie BBV alsmede onze eigen financiële verordening. Dit betekent dat:

o    Een verantwoordingsgrens van 2% (zijnde € 1.501.000) is gehanteerd waarboven cumulatieve fouten en onduidelijkheden in de rechtmatigheidsverantwoording worden opgenomen;

o    Een rapporteringstolerantie van € 50.000 is gehanteerd waarboven fouten en onduidelijkheden in de paragraaf bedrijfsvoering worden opgenomen.

Stelsel- of schattingswijziging
In 2025 heeft er geen stelsel- dan wel schattingswijziging plaatsgevonden ten opzichte van 2024.

Duurzame waardevermindering van vaste activa
Afwaardering van bedrijfseconomisch vastgoed vindt plaats indien de directe opbrengstwaarde lager is dan de boekwaarde. Lagere taxatiewaarden dan de boekwaarden van onroerende zaken zijn hierbij als duurzame waardedaling in aanmerking genomen. Afwaardering van maatschappelijk vastgoed vindt plaats indien de directe opbrengstwaarde lager is dan de boekwaarde en er ten opzichte van de huidige functie geen (bestuurlijke) intentie is voor duurzame exploitatie.

Buiten gebruik gestelde vaste activa
Indien een vast actief buiten gebruik is gesteld, heeft op het moment van buitengebruikstelling een afwaardering van de boekwaarde plaatsgevonden naar de lagere restwaarde.

Hieronder is bij de diverse onderdelen van de vaste activa een toelichting gegeven.

Balans

A. Vaste Activa
Vaste activa zijn voor langere tijd vastgelegde vermogensbestanddelen die niet op korte termijn in liquide middelen zijn om te zetten en die bedoeld zijn om de uitoefening van de werkzaamheid van de gemeente duurzaam te dienen. De vaste activa worden onderscheiden in de immateriële, de materiële en de financiële vaste activa.

I. Immateriële vaste activa
De immateriële vaste activa zijn gewaardeerd tegen de oorspronkelijke verkrijgingsprijs (de inkoopprijs en de bijkomende kosten) of vervaardigingsprijs (de aanschaffingskosten van de gebruikte grond- en hulpstoffen en de overige directe kosten), verminderd met de ontvangen subsidies en bijdragen van derden, de jaarlijkse afschrijvingslasten en afwaarderingen wegens duurzame waardeverminderingen. Duurzame waardeverminderingen van vaste activa worden onafhankelijk van het resultaat van het boekjaar in aanmerking genomen.

De kosten van het sluiten van geldleningen (inclusief de betaalde boeterente) en het saldo van agio en disagio worden afgeschreven gedurende de restant looptijd van de betrokken lening.

De kosten van onderzoek en ontwikkeling voor een bepaald actief zijn onder de volgende voorwaarden geactiveerd:
- Het voornemen bestaat het actief te gebruiken of te verkopen.
- De technische uitvoerbaarheid om het actief te voltooien staat vast.
- Het actief in de toekomst economisch of maatschappelijk nut genereert.
- De uitgaven die aan het actief toe te rekenen zijn, zijn betrouwbaar vast te stellen.

De kosten van onderzoek en ontwikkeling worden volledig afgeschreven in maximaal vijf jaar (artikel 64 lid 5 BBV).

De onder de kosten van onderzoek en ontwikkeling geactiveerde voorbereidingskosten voor grondexploitaties voldoen aan de volgende voorwaarden:

o    de kosten passen binnen de kostensoortenlijst (artikel 6.2.4) van het Bro en

o    de kosten blijven maximaal vijf jaar geactiveerd staan onder de immateriële vaste activa. Na maximaal vijf jaar hebben de kosten geleid tot een actieve grondexploitatie, dan wel worden deze afgeboekt ten laste van het jaarresultaat en

o    plannen tot ontwikkeling van de grond waarvoor de voorbereidingskosten worden gemaakt, hebben bestuurlijke instemming, blijkend uit een raads- of – indien gedelegeerd – collegebesluit.

Bijdragen aan activa in eigendom van derden worden geactiveerd indien aan de volgende vereisten is voldaan:

o    Er is sprake van een investering door een derde.

o    De investering draagt bij aan de publieke taak.

o    De derde heeft zich verplicht tot het daadwerkelijk investeren op een wijze zoals is overeengekomen.

o    De bijdrage kan door de gemeente worden teruggevorderd, indien de derde in gebreke blijft of de gemeente anders recht kan doen gelden op de activa die samenhangen met de investering.

Op de geactiveerde bijdragen aan activa in eigendom van derden wordt afgeschreven, waarbij de afschrijvingsduur maximaal gelijk is aan de verwachte gebruiksduur van de activa (bij derden) waarvoor de bijdrage aan derden is verstrekt.

II. Materiële vaste activa 
Materiële vaste activa zijn fysiek aanwezige activa. Alle materiële vaste activa zijn gewaardeerd tegen de oorspronkelijke verkrijgingsprijs (de inkoopprijs en de bijkomende kosten) of vervaardigingsprijs (de aanschaffingskosten van de gebruikte grond- en hulpstoffen en de overige directe kosten (waaronder overheadkosten), verminderd met de ontvangen subsidies en bijdragen die direct gerelateerd zijn aan het actief, de jaarlijkse afschrijvingslasten en afwaarderingen wegens duurzame waardeverminderingen. Duurzame waardeverminderingen van vaste activa worden onafhankelijk van het resultaat van het boekjaar in aanmerking genomen. Het BBV kent de volgende soorten materiële vaste activa:

- Investeringen economisch nut
Investeringen hebben een economisch nut indien ze verhandelbaar zijn en/of indien ze kunnen bijdragen aan het genereren van middelen. Investeringen in de openbare ruimte met een maatschappelijk nut worden geactiveerd en over de gebruiksduur afgeschreven. Op grondbezit met economisch nut (buiten de openbare ruimte) wordt niet afgeschreven.

- Investeringen met een economisch nut, waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing kan worden geheven
Ten aanzien van investeringen met een economisch nut, waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing kan worden geheven geldt dat vanuit de spaarcomponent van heffingen gevormde voorzieningen voor toekomstige vervangingsinvesteringen met economisch nut in mindering zijn gebracht op de in het boekjaar gepleegde investeringen met economisch nut, waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing is geheven. Over het resterende bedrag wordt afgeschreven.

- Investeringen in de openbare ruimte met uitsluitend maatschappelijk nut
Ten aanzien van investeringen in de openbare ruimte met een maatschappelijk nut geldt tot aan investeringsdatum 31 december 2016 dat eventuele bijdragen uit de reserves in mindering zijn gebracht op deze investeringen in de openbare ruimte met een maatschappelijk nut. 
De op de oorspronkelijke verkrijgings- of vervaardigingsprijs toegepaste jaarlijkse afschrijvingen corresponderen met een stelsel dat is afgestemd op de verwachte toekomstige gebruiksduur (kortste van de geschatte economische levensduur óf technische gebruiksduur) van de geactiveerde objecten en voorzieningen.

Investeringen met een maatschappelijk nut worden, evenals investeringen met een economisch nut, geactiveerd en over de verwachte gebruiksduur afgeschreven.

- In erfpacht uitgegeven gronden
In erfpacht uitgegeven gronden worden gewaardeerd tegen verkrijgingsprijs, waarbij de uitgifteprijs van eerste uitgifte geldt als verkrijgingsprijs. Gronden in eeuwigdurende erfpacht worden gewaardeerd tegen registratiewaarde. Eventuele afkoopsommen voor voortdurende contracten zijn verwerkt onder de langlopende schulden en vervallen naar rato van afkoopperiode vrij ten gunste van het resultaat. Duurzame waardeverminderingen van vaste activa worden onafhankelijk van het resultaat van het boekjaar in aanmerking genomen.

III. Financiële vaste activa
De financiële vaste activa zijn gewaardeerd tegen de oorspronkelijke verkrijgingsprijs (de inkoopprijs en de bijkomende kosten) verminderd met de jaarlijkse aflossingen, afschrijvingslasten en afwaarderingen wegens duurzame waardeverminderingen. Duurzame waardeverminderingen van vaste activa worden onafhankelijk van het resultaat van het boekjaar in aanmerking genomen. Zo nodig is een voorziening voor verwachte oninbaarheid op de boekwaarde in mindering gebracht. Participaties in het aandelenkapitaal van NV’s en BV’s (kapitaalverstrekkingen aan deelnemingen in de zin van het BBV) zijn gewaardeerd tegen de verkrijgingsprijs van de aandelen. Indien de marktwaarde van de aandelen daalt tot onder de verkrijgingsprijs, vindt afwaardering naar deze lagere marktwaarde plaats.

B. Vlottende activa
Vlottende activa zijn voor korte(re) tijd vastgelegde vermogensbestanddelen die wel op korte termijn in liquide middelen zijn om te zetten. Onder vlottende activa worden afzonderlijk opgenomen de voorraden, de uitzettingen met rentetypische looptijd korter dan één jaar, de liquide middelen en de overlopende activa.

I. Voorraden

Grond- en hulpstoffen
Grond- en hulpstoffen worden gewaardeerd tegen de verkrijgings- of vervaardigingsprijs. Indien de marktwaarde lager is dan de verkrijgings- of vervaardigingsprijs worden de grond- en hulpstoffen tegen deze lagere marktwaarde gewaardeerd.

Onderhanden werk, waaronder bouwgronden in exploitatie
Het startpunt van een grondexploitatie is het raadsbesluit met de vaststelling van het grondexploitatiecomplex, inclusief grondexploitatiebegroting. Vanaf dat moment wordt de grondexploitatie geopend en kunnen vervaardigingskosten worden geactiveerd.

De onderhanden werken grondexploitatie zijn opgenomen tegen de verkrijgings- of vervaardigingsprijs, verminderd met de opbrengst wegens verkopen. Indien de boekwaarde de marktwaarde van de grond overschrijdt, wordt een afwaardering naar de lagere marktwaarde verantwoord/wordt een voorziening voor het verwachte negatieve resultaat getroffen. De vervaardigingsprijs omvat de aanschaffingskosten van de gebruikte grond- en hulpstoffen en de overige kosten (limitatief opgesomd in de kostensoortenlijst zoals opgenomen artikel 6.2.4 van het Besluit ruimtelijke ordening), welke rechtstreeks aan de vervaardiging kunnen worden toegerekend. In de vervaardigingsprijs worden daarnaast een redelijk deel van de indirecte kosten opgenomen en is de werkelijk over vreemd vermogen betaalde rente over het boekjaar toegerekend. De rente is toegerekend over de boekwaarde van de grondexploitatie per 1 januari van het betreffende boekjaar.

Voor winstneming geldt de percentage of completion (POC) methode: voor zover gronden zijn verkocht en opbrengsten zijn gerealiseerd kan tussentijds naar rato van de voortgang van de grondexploitatie winst worden genomen. Hiervoor moet het resultaat op de grondexploitatie wel op betrouwbare wijze kunnen worden ingeschat. Indien aan de volgende voorwaarden is voldaan, bestaat er voldoende zekerheid om winst te kunnen nemen:

1.        het resultaat op de grondexploitatie kan betrouwbaar worden ingeschat.

2.       de grond (of het deelperceel) moet zijn verkocht.

3.       de kosten zijn gerealiseerd (winst wordt naar rato van de realisatie gerealiseerd).

De verliezen op grondexploitaties worden voorzien zodra deze bekend zijn. De voorziening wordt gewaardeerd op nominale waarde. Voor een nadere toelichting op onderhanden werk en winstnemingen met betrekking tot grondexploitatie wordt verwezen naar de paragraaf grondbeleid en de Meerjarenprognose grondexploitaties (MPG).

Gereed product en handelsgoederen
Gerede producten worden gewaardeerd tegen de kostprijs of tegen de marktwaarde indien de marktwaarde lager is dan de kostprijs. Dat laatste doet zich vooral voor indien voorraden incourant worden. De kostprijs bestaat uit de verrekenprijzen van grond- en hulpstoffen en de loon- en machinekosten die aan de vervaardiging kunnen worden toegerekend.

II. Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar
De uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar worden gewaardeerd tegen nominale waarde. Voor verwachte oninbaarheid is een voorziening in mindering gebracht. Deze voorziening wordt statisch bepaald.

Vorderingen
De vorderingen worden gewaardeerd tegen nominale waarde. Voor verwachte oninbaarheid is een voorziening in mindering gebracht. De voorziening wordt jaarlijks bepaald op basis van de geschatte inningskansen.

Liquide middelen en overlopende posten
Deze activa worden gewaardeerd tegen nominale waarde.

Buiten de balans opgenomen recht op verliescompensatie Vpb
Artikel 40 b bepaalt dat aan de actiefzijde van de balans buiten de balanstelling het bedrag wordt opgenomen waarvan het recht bestaat op verliescompensatie krachtens Wet op de vennootschapsbelasting.

A. Vaste passiva

Onder vaste passiva worden afzonderlijk opgenomen het eigen vermogen, het gerealiseerde resultaat zoals dat volgt uit het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening, de voorzieningen en de vaste schulden met een rentetypische looptijd van één jaar of langer. De waardering van passiva geschiedt tegen nominale waarde. Uitzonderingen hierop betreffen voorzieningen die tegen contante waarde zijn gewaardeerd. 

I. Eigen vermogen
In het BBV worden reserves omschreven als vermogensbestanddelen die als eigen vermogen zijn aan te merken en die vanuit bedrijfseconomisch oogpunt vrij te besteden zijn. De vaststelling van de noodzakelijke omvang van reserves is een zaak van de gemeenteraad. Daarom worden reserves ook wel onderverdeeld in algemene en bestemmingsreserves. Zodra de raad aan een reserve een bepaalde bestemming heeft gegeven, is er sprake van een bestemmingsreserve. Om die reden kunnen bestemmingsreserves naar de situatie per ultimo verslagjaar geen negatieve stand kennen. Heeft een reserve geen bestemming dan wordt het een algemene reserve genoemd. Mutaties in reserves zijn enkel mogelijk op basis van een raadsbesluit genomen voor het einde van het betreffende begrotingsjaar. De reserves worden gewaardeerd tegen nominale waarde. 

II. Voorzieningen
Voorzieningen behoren tot het vreemd vermogen (schulden) van de gemeente. Om die reden kunnen voorzieningen naar de situatie per ultimo verslagjaar geen negatieve stand kennen. Voorzieningen worden gewaardeerd op het nominale bedrag van de betrokken verplichting c.q. het voorzienbare verlies. Voorzieningen worden gevormd indien er sprake is van:

o    Verplichtingen en verliezen waarvan de omvang op de balansdatum onzeker is, doch redelijkerwijs te schatten.

o    Op de balansdatum bestaande risico’s ter zake van bepaalde te verwachten verplichtingen of verliezen waarvan de omvang redelijkerwijs is te schatten.

o    Kosten die in een volgend begrotingsjaar zullen worden gemaakt, mits het maken van die kosten zijn oorsprong vindt in het begrotingsjaar of in een voorafgaand begrotingsjaar en de voorziening strekt tot gelijkmatige verdeling van lasten over een aantal begrotingsjaren.

o    Bijdragen (spaarcomponent) aan toekomstige vervangingsinvesteringen met een economisch nut, waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing wordt geheven.

o    Middelen verkregen van derden, die specifiek besteed moeten worden, met uitzondering van de voorschotbedragen verkregen van Europese en Nederlandse overheidslichamen met een specifiek bestedingsdoel, die dienen ter dekking van lasten van volgende begrotingsjaren.

De voorziening in het kader van de algemene pensioenwet politieke ambtsdragers (Wet APPA) is gebaseerd op de actuariële berekeningen per 31 december van het kalenderjaar. Aan voorzieningen ter egalisatie van (onderhoud)lasten van kapitaalgoederen over meerdere begrotingsjaren ligt een actueel (beheer)plan ten grondslag. Uitgevoerd achterstallig onderhoud is daarbij ten laste van de exploitatie verantwoord. Deze lasten zijn niet ten laste van de gevormde voorziening gebracht. In de paragraaf onderhoud kapitaalgoederen die is opgenomen in het jaarverslag is het beleid ter zake nader uiteengezet.

III. Vaste schulden met een rentetypische looptijd langer dan 1 jaar
De vaste schulden zijn gewaardeerd tegen de nominale waarde (hoofdsom) verminderd met het totaal van de gedane aflossingen. De vaste schulden hebben een rentetypische looptijd van één jaar of langer.

B. Vlottende passiva

Onder vlottende passiva worden afzonderlijk opgenomen de netto-vlottende schulden met rentetypische looptijd korter dan één jaar en de overlopende passiva. De waardering van passiva geschiedt tegen nominale waarde. 

I. Netto vlottende schulden met een rentetypische looptijd korter dan één jaar
Onder de netto-vlottende schulden met een rente typische looptijd korter dan één jaar zijn de betalingsverplichtingen opgenomen die de gemeente binnen één jaar moet voldoen. De vlottende schulden zijn gewaardeerd tegen nominale waarde.

II. Overlopende passiva
De waardering van overlopende passiva geschiedt tegen nominale waarde. De niet bestede middelen van uitkeringen van Europese en Nederlandse overheidslichamen met een specifiek bestedingsdoel worden als vooruit ontvangen middelen op de balans verantwoord onder de overlopende passiva. De besteding van deze middelen vindt op een later tijdstip plaats.

Borg- en Garantstellingen
Voor zover leningen door de gemeente gewaarborgd zijn, is buiten telling het totaalbedrag van de geborgde schuldrestanten per einde boekjaar opgenomen. Overigens is in de toelichting op de balans nadere informatie opgenomen.

Vaste activa zijn bezittingen van de gemeente, waarin het vermogen voor een periode langer dan één jaar is vastgelegd. De vaste activa bestaan uit de immateriële, de materiële en de financiële vaste activa.

Immateriële vaste activa betreffen activa die niet tot een tastbaar bezit voor de gemeente leiden. Het betreft voorbereidings- en onderzoekskosten. Voorbereidings- en onderzoekskosten worden in beginsel gedekt uit toekomstige projecten /grondexploitaties, uit interne bijdragen of inkomsten van derden. De post immateriële vaste activa wordt onderscheiden in:

Materiële vaste activa met een economisch nut betreffen activa die verhandelbaar zijn en/of opbrengsten (kunnen) genereren. Materiële vaste activa wordt onderscheiden in ‘investeringen met een economisch nut’ en ‘investeringen met een economisch nut, waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing kan worden geheven’. Materiële vaste activa met een maatschappelijk nut zijn investeringen in de openbare ruimte en hebben uitsluitend een maatschappelijk nut. De materiële vaste activa bestaan uit de volgende onderdelen:

Financiële vaste activa zijn in geld uitgedrukte vorderingen op derden of deelnemingen in andere organisaties. De financiële vaste activa bestaan uit de volgende onderdelen.

Vlottende activa zijn bezittingen waarvan het daarin geïnvesteerde vermogen binnen één jaar vrijkomt. De vlottende activa bestaan uit voorraden, debiteuren (uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar), liquide middelen en overlopende activa.

Dit betreft de goederen die in de organisatie voorhanden zijn om te bewerken, verkopen of te leveren. Een belangrijke categorie bij de gemeente is de gronden en onderhanden werk binnen een grondexploitatie. De in de balans opgenomen voorraden worden uitgesplitst naar de volgende categorieën:

De in de balans opgenomen uitzettingen met een looptijd van één jaar of minder kunnen als volgt gespecificeerd worden:

In het onderste deel van de tabel is de berekening weergegeven van het gemiddelde dag saldi. Achter (5a) staat per kwartaal een optelling van de dag saldi. Dat bedrag wordt gedeeld door het aantal dagen in dat kwartaal (5b) en de uitkomst daarvan is dan het bedrag (2).

Het saldo van de liquide middelen bestaat uit de volgende componenten:

De overlopende activa bestaat uit nog te ontvangen bedragen en vooruitbetaalde kosten. De post overlopende activa kan als volgt worden onderscheiden:

De vaste passiva bestaat uit eigen vermogen, voorzieningen en vaste schulden met een rentetypische looptijd van één jaar of langer.

Het eigen vermogen is het verschil tussen de activa en het vreemd vermogen. Het in de balans opgenomen eigen vermogen bestaat uit de volgende posten:

Het verloop van de boekwaarde van voorzieningen is gespecificeerd in onderstaande tabel. Hierbij zijn de voorzieningen grondexploitaties en  dubieuze debiteuren opgenomen onder de activa, conform de regels.

Dit betreft schulden aan derden met een looptijd langer dan één jaar en waarborgsommen.  De onderverdeling van de in de balans opgenomen vaste schulden is als volgt:

De vlottende passiva bestaan uit crediteuren (netto-vlottende schulden met een rentetypische looptijd korter dan één jaar) en overlopende passiva. Onder de vlottende passiva zijn opgenomen:

De in de balans opgenomen kortlopende schulden kunnen als volgt gespecificeerd worden:

De overlopende passiva zijn verplichtingen die in het begrotingsjaar zijn ontstaan en die in het volgend begrotingsjaar tot een betaling komen. Daarnaast is dit het saldo van ontvangen en bestede bedragen met een specifiek bestedingsdoel, die dienen ter dekking van lasten in het volgend begrotingsjaar. De specificatie van de post overlopende passiva is als volgt:

Voor zover leningen door de gemeente gewaarborgd zijn, is buiten de balanstelling het totaalbedrag van de geborgde schuldrestanten per einde boekjaar opgenomen. In het kader van de verleende borg- en garantstellingen is in 2025 geen beroep gedaan op Bladel als gevolg van verleende borg- en garantstellingen. De borgstellingen kunnen als volgt worden gespecificeerd:

De gemeente heeft diverse verplichtingen, die niet in de balans mogen / kunnen worden opgenomen. De belangrijkste geven we hieronder aan. Wat belangrijke verplichtingen zijn is primair ter beoordeling van de gemeente.

De gemeente is voor een aantal toekomstige jaren verbonden aan verschillende, niet uit de balans blijkende, financiële verplichtingen. Artikel 53 van het Besluit begroting en verantwoording (BBV) verplicht de gemeente daarom in de toelichting op de balans inzicht te geven in de onderstaande financiële verplichtingen waaraan de gemeente is verbonden:

·         financiële verplichtingen die consequenties hebben voor toekomstige jaren;

·         specificaties van de eventueel gehanteerde financiële derivaten.

Hieronder volgt een opsomming van de belangrijkste van deze toekomstige rechten en verplichtingen:

Meerjaren (welzijns)subsidies en huurovereenkomsten
De gemeente heeft met diverse partijen meerjarige contracten en overeenkomsten afgesloten waaruit financiële verplichtingen kunnen voortvloeien die niet uit de balans blijken. De financiële consequenties van al deze verplichtingen zijn structureel gedekt in de meerjarenbegroting.

Participatiewet
De uitvoering van de Participatiewet blijft ondergebracht bij KempenPlus. De financiële consequenties van al deze verplichtingen zijn structureel gedekt in de meerjarenbegroting.

Arbeidskosten gerelateerde verplichtingen
Voor de arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van gelijke omvang heeft de gemeente geen voorziening getroffen. Uitgangspunt is het BBV waarin staat voorgeschreven dat voor arbeidskosten gerelateerde verplichtingen met een jaarlijks vergelijkbaar volume geen verplichting mag worden opgenomen. Jaarlijks wordt een inventarisatie gemaakt van de arbeidskosten gerelateerde verplichtingen en wordt bezien of deze verplichtingen van vergelijkbaar of niet-vergelijkbaar volume zijn. Voor de arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van niet-gelijke omvang en overmatige verlofsaldi heeft de gemeente wel voorzieningen getroffen.

Juridische procedures
Inzake de lopende juridische procedures is een inschatting gedaan van de mogelijke financiële impact voor de gemeente. Op basis van deze inschatting worden geen materiele nadelige effecten verwacht en is er geen voorziening gevormd.

Bij de invoering van de euro in de Europese Unie is afgesproken dat het begrotingstekort per deelnemend land beperkt moet blijven tot 3%. De overheidsschuld (EMU-schuld) van een land is de totale schuld (uitstaande leningen) van de overheid (de Rijksoverheid, de sociale fondsen en de decentrale overheden zoals gemeenten en provincies). Het begrotingssaldo (EMU-saldo) is het verschil tussen de inkomsten en de uitgaven van de overheid in een bepaald jaar. Er kan een tekort of een overschot op de begroting zijn. De EMU-schuld wordt aangeduid in een percentage van het bruto binnenlands product (BBP): de zogenaamde EMU-schuldquote. De EMU-tekortruimte voor gemeenten in 2025 is vastgesteld op -/- 0,34% BBP. De individuele EMU-referentiewaarde is geen norm, maar een indicatie van het aandeel dat de gemeente in de gezamenlijke tekortnorm heeft.

In deze paragraaf lichten we de lopende investeringen en projecten per hoofdtaakveld toe door middel van de zgn. smileys. Bij een groene smiley is de investering of project afgerond, bij een gele smiley is de investering of project in uitvoering en bij een rode smiley is de investering of project nog niet in uitvoering.

Van de begrote investeringsuitgaven van € 93,16 miljoen is in vorige jaren een totaalomvang gerealiseerd van € 45,5 miljoen en in 2025 € 20,6 miljoen. We stellen voor om restantkredieten tot een bedrag van € 19,7 miljoen door te schuiven naar het volgende jaar. Daarnaast kunnen een aantal kredieten worden afgesloten. Als de uitvoering van een investering of project met meer dan € 50.000 overschreden wordt lichten we dat voor die investering of project nader toe in de Bedrijfsvoeringsparagraaf. Hieronder volgt een toelichting van de geplande/uitgevoerde investeringen per programma.

Aankoop grond Hamelendijk Reusel
Voor de beoogde aankoop van een perceel landbouwgrond aan de Hamelendijk te Reusel-De Mierden is in 2023 een krediet van € 588.000 beschikbaar gesteld. Op dit krediet zijn in de periode 2023-2025 geen uitgaven gedaan. De reden hiervan is gelegen in het feit dat het perceel Hamelendijk onderdeel uitmaakte van een grotere deal met de grondeigenaar. Deze grotere deal is niet doorgegaan. Omdat het perceel niet meer wordt aangekocht zal kan het krediet bij de jaarrekening 2025 komen te vervallen.

Aankoop landbouwperceel Kroonvensche Heide
Middels raadsbesluit R25.034b is een krediet van € 315.000 beschikbaar gesteld voor het verwerven van het landbouwperceel gemeente Bladel, sectie K, nummer 235, groot 23.205 m² binnen het enclavegebied Kroonvensche Heide. Dit perceel is in 2025 aangekocht. Dit krediet kan bij de jaarrekening 2025 worden afgewikkeld met een geringe overschrijding van € 6.000 (vanwege bijkomende notaris- en advieskosten).

Excel-tabel

Omschrijving (toelichting)

Voorbereiding verplaatsing brandweerkazerne werf Hapert naar KBP
Voor de verplaatsing van de brandweerkazerne en de gemeentewerf is in 2025 een voorbereidingskrediet van € 75.000 ter beschikking gesteld. In 2025 is hiervan een bedrag van € 11.000 besteed. Het restantkrediet van € 64.000 zal worden overgebracht naar dienstjaar 2026.

Verbetering bereikbaarheid bedrijventerrein de Sleutel & Kleine Hoeve  
Het restantkrediet 2025 ad € 35.000 zal nog worden ingezet ten behoeve van de verdere voorbereiding van de aanleg van de verbindingsweg en waterberging Hoeven 26 en de aanpassing van Hallenstraat en Raambrug. De voorbereiding wordt samen met Reusel-De Mierden verder uitgewerkt richting de uitvoering. Dit restantkrediet zal bij de jaarrekening 2025 worden overgebracht naar het dienstjaar 2026.

 Gepland groot onderhoud wegen 2024
Ten laste van het restantkrediet van € 308.000 zijn in 2025 Klimaatmaatregelen fase 3 Hoogeloon (Hoofdstraat, Breestraat en Dijkstraat), Hemelrijken/Kerkstraat in Casteren en het Gepland Groot Onderhoud (GGO) afgewikkeld.

 Gepland groot onderhoud wegen 2025
Voor de uitvoering van het gepland groot onderhoud 2025 is een krediet van € 1.656.000 beschikbaar gesteld. Dit krediet is onder andere ingezet voor Hemelrijken/Kerkstraat in Casteren en Dorpsstraat Casteren. Diverse projecten in voorbereiding (o.a. “Herinrichting Netersel Noord” en uitvoering programma verkeersvisie waaronder de Westerbeersedijk) en het uitgesteld GGO asfaltprogramma zullen ten laste komen van het restantkrediet GGO 2025. Het restantkrediet 2025 € 1.408.000 zal bij de jaarrekening 2025 worden overgebracht naar het dienstjaar 2026.

Voorbereiding herinrichting N284
In 2025 is een krediet van € 136.000 ter beschikking gesteld. Daarnaast was een restantkrediet van € 65.000 ter beschikking. Het restantkrediet ultimo 2025 ad € 154.000 zal bij de jaarrekening worden overgebracht naar het dienstjaar 2026 en worden ingezet voor de verdere uitwerking van het Voorlopig Ontwerp 2026 inclusief de ruimtelijke gevolgen.

 Herinrichting Markt Bladel
Voor de bouwvakvakantie 2025 zijn de werkzaamheden aan de buitenruimte van de Markt in Bladel opgeleverd. De opleverpunten en openbare verlichting zijn eind 2025 afgerond. Hiermee kan het krediet met een onderschrijding van € 7.000 financieel worden afgewikkeld.

 Verbindingsweg en waterberging Hoeven 26
Voor het aandeel van de gemeente Bladel in de aanleg van een nieuwe verbindingsweg tussen bedrijventerrein De Sleutel en Kleine Hoeve (Reusel) is in 2022 krediet van € 270.000 beschikbaar gesteld. Daarnaast is een krediet beschikbaar gesteld voor de aanleg van een waterbergingsgebied nabij Hoeve 26 te Reusel (programma volksgezondheid en milieu). Met de voorbereiding hiervan is medio 2023 gestart. De uitvoering van de werkzaamheden wacht nog op de benodigde omgevingsplanprocedure. In afwachting daarvan wordt het restantkrediet voor een bedrag van € 203.000 bij de jaarrekening 2025 overgebracht naar het dienstjaar 2026.

 Uitvoeren Verkeersvisie 2024
Het restantkrediet voor de uitvoering van de verkeersvisie 2024 ad € 1.262.000 is voornamelijk ingezet voor het project Burgemeester van Woenseldreef / de Lemel. Het restantkrediet kan met een overschrijding van € 6.000 financieel worden afgewikkeld.

 Uitvoeren Verkeersvisie 2025
Voor de uitvoering van de verkeersvisie 2025 is een krediet ad € 1.430.000 ter beschikking gesteld. Binnen deze visie hebben we in 2025 het project Burgemeester van Woenseldreef afgerond. Daarnaast zijn we gestart met de uitvoering van het project Casterseweg in Hoogeloon en de Fons van der Heijdenstraat in Netersel.

Het restantkrediet voor een bedrag van € 22.000 en het restant subsidie (Rijk) voor een bedrag van € 60.000 zullen overgebracht worden naar dienstjaar 2026 voor de uitvoering van het project Netersel Noord en toegevoegd worden aan het krediet uitvoeren verkeersvisie 2026.

 Aanpassing omgeving De Vest  
Het restantkrediet ultimo 2025 ad € 40.000 zal bij de jaarrekening 2025 worden overgebracht naar het dienstjaar 2026 en worden ingezet voor de herstelkosten van de omgeving na de oplevering van de uitbreiding van basisschool De Vest te Hoogeloon.

 Woonrijp maken Kerkeneind
In de najaarsnota is een krediet van € 339.000 ter beschikking gesteld voor het laatste deel van het woonrijp maken van het plan Kerkeneind. Het restantkrediet 2025 € 339.000 zal bij de jaarrekening 2025 worden overgebracht naar het dienstjaar 2026 t.b.v. de realisatie in 2026.

Verbreden fietspaden Cartierheide
Eind 2025 hebben we de aanbesteding voor fase 1 (zuidwestelijke gedeelte v.d. Cartierheide) doorlopen en de werkzaamheden opgestart. Er zijn enkele kosten gemaakt met betrekking tot de opstart van het project. De daadwerkelijke fysieke start is gemaakt in januari 2026, waardoor de kosten voor 2025 minimaal zijn.

Bij de najaarsnota 2025 is de te ontvangen subsidie voor dit project bijgesteld overeenkomstig de ingediende verantwoording bij de Regiodeal. De financiële afrekening hiervan zal in 2026 plaatsvinden.

Het restantkrediet ad € 1.000.000 zal worden overgebracht naar het dienstjaar 2026.

 Fietspaden Dominépad en Broekenseind
Voor de realisatie van de fietsverbindingen aan het Dominépad en Broekenseind te Hoogeloon is bij de Perspectiefnota 2025 een krediet van € 1.575.000 beschikbaar gesteld. Een deel van de kosten zijn te relateren aan werkzaamheden aan de rijbaan van het Dominépad, zodat deze kosten voor een bedrag van € 225.000 gedekt zullen worden uit het krediet Gepland Groot Onderhoud wegen (GGO).

Er is een voorlopig ontwerp voor beide fietspaden. De grondverwerving welke benodigd is voor het aanleggen van het fietspad Dominépad zal naar verwachting in Q1 2026 gereed zijn. De voorbereiding zal in 2026 vermoedelijk starten. De grondverwerving Broekenseind zal naar verwachting in Q2 2026 gereed zijn waarna de voorbereiding in Q3 2026 verder opgepakt zal worden.

Het restantkrediet ad € 1.575.000 en restant rijkssubsidie ad € 273.000 zullen worden overgebracht naar het dienstjaar 2026.

Herinrichting Sniederslaan
Het voorbereidingskrediet voor de herinrichting van de Sniederslaan van € 80.000 is voor een bedrag van € 39.000 ingezet. Het restantkrediet van € 41.000 zal worden overgebracht naar dienstjaar 2025.

 Herstructurering Koolbogt
Voor de herinrichting van de omgeving van de Koolbogt in Bladel is bij de Perspectiefnota 2024 een krediet van € 1.215.000 beschikbaar gesteld voor de uitvoering. Deze heeft in 2025 grotendeels plaats gevonden.

Het restantkrediet 2025 ad € 40.000 zal bij de jaarrekening 2025 worden overgebracht naar het dienstjaar 2026 voor de afwikkeling van het project.

 Vervanging openbare verlichting 2024
Het restantkrediet ad € 33.000 is in 2025 ingezet voor openbare verlichting Hemelrijken Casteren en herinrichting Marktgebied Bladel, zodat het restantkrediet afgewikkeld kan worden bij de jaarrekening 2025.

 Vervanging openbare verlichting 2025 
De kredieten 2025 voor de vervanging van de openbare verlichting ad resp. € 58.000 (armaturen) en € 63.000 (masten) zijn in 2025 voor een bedrag van € 51.000 ingezet ten behoeve van vervanging armaturen/masten Hemelrijken Casteren en het vervangingsprogramma openbare verlichting 2025.

De resterende kredieten ad € 65.000 zullen worden overgeheveld naar het dienstjaar 2026 voor de afrekening openbare verlichting Oude Provincialeweg Hapert, Herinrichting Markt, bijplaatsten lichtmasten Wagenbroeken Casteren.

Excel-tabel

Omschrijving (toelichting)

 Uitbreiding basisschool en onderwijsleerpakket de Vest Hoogeloon
Voor de uitbreiding van basisschool de Vest en het daarbij behorende onderwijsleerpakket zijn oorspronkelijk kredieten van resp. € 1.090.000 en € 98.000 beschikbaar gesteld. Het restantkrediet is in 2025 volledig ingezet met bouwvoorschotten voor de uitbreiding van basisschool de Vest en zal in 2026 worden opgeleverd. Bij de jaarrekening 2025 kan dit krediet worden afgewikkeld. Het krediet voor het onderwijsleerpakket zal ingezet worden in 2026, waardoor restantkrediet bij de jaarrekening 2025 zal worden overgebracht naar het dienstjaar 2026.

 Het Palet: voorbereiding
Voor de uitbreiding van basisschool Het Palet is in 2025 een voorbereidingskrediet van € 102.000 ter beschikking gesteld. De voorbereiding zal in 2026 starten, zodat het restantkrediet van € 102.000 overgebracht zal worden naar dienstjaar 2026.

 Uitvoering groenstructuurplan 2023
In 2025 is het restantkrediet uitvoering groenstructuur 2023 voor een bedrag van € 60.000 deels ingezet voor plantvakken De Lemelvelden Hapert en groenvoorziening ten behoeve van Klimaatmaatregelen 3^e fase Hoogeloon. Het restantkrediet kan bij de jaarrekening 2025 worden afgewikkeld.

 Uitvoering groenstructuurplan 2024Voor de uitvoering van het groenstructuurplan is in 2024 een krediet van € 150.000 beschikbaar gesteld. Het krediet is in 2025 voor diverse projecten ingezet, waaronder plantwerkzaamheden ten behoeve van de herinrichting Oude Provincialeweg Hapert. Het restantkrediet ad € 45.000 zal daarom worden overgebracht naar het dienstjaar 2026.

 Uitvoering groenstructuurplan 2025
Voor de uitvoering van het groenstructuurplan is in 2025 een krediet van € 150.000 beschikbaar gesteld.

Diverse werkzaamheden zoals Herinrichting Dorpsstraat Casteren en herinrichting Lemel Hapert zou in 2025 uitgevoerd, maar zijn wegens weersomstandigheden in Q1 2026 uitgevoerd.

Het krediet 2025 ad € 150.000 zal daarom worden overgebracht naar het dienstjaar 2026.

 Vervanging openbaar groen 2024
Een restantkrediet ad € 177.000 is beschikbaar gesteld in 2025 en is o.a. ingezet voor het vervangen van bomen in de kern van Hapert en het buitengebied en voor de herinrichting groen van de buitenruimten Bruis. Het krediet kan met een overschrijding van € 4.000 worden afgewikkeld bij de jaarrekening 2025.

 Vervanging openbaar groen 2025 
Voor de vervanging van openbaar groen is in 2025 een krediet van € 260.000 beschikbaar gesteld. Dit krediet is gedeeltelijk ingezet voor het planten van bomen op diverse locaties. Het restantkrediet ad € 123.000 zal worden overgebracht naar het dienstjaar 2026.