Voorwoord
Voor u ligt de perspectiefnota 2026 van onze gemeente. Dit document vormt de opmaat naar de begroting 2027 en biedt het kader voor onze beleidskeuzes op de (middel)lange termijn. De financiële druk neemt toe door lagere rijksmiddelen, stijgende kosten en omvangrijke investeringen. Hieronder lichten wij de belangrijke ontwikkelingen binnen deze perspectiefnota toe.
Coalitieakkoord 2026-2030
Op 7 mei 2026 is het coalitieakkoord ‘Koers houden in uitdagende tijden’ vastgesteld. In dit akkoord is een financiële vertaling opgenomen van een aantal voorgenomen maatregelen. Deze maatregelen zijn verwerkt in de voorliggende perspectiefnota. Op enkele onderdelen wijkt de verwerking af van het coalitieakkoord, omdat nadere doorrekening of praktische uitwerking heeft geleid tot aangepaste voorstellen. Daarnaast gaan we aan de slag met het onderzoeken van de programma-overstijgende voorgenomen maatregel om de meerjarenonderhoudsplannen (MJOP) en investeringen te versoberen.
Inzet 10% vrije ruimte algemene reserve (2027)
In deze perspectiefnota stellen wij voor om in 2027 een deel van de vrije ruimte binnen de algemene reserve in te zetten ter dekking van structurele lasten. Het betreft een bedrag van € 1,433 miljoen, overeenkomend met 10% van de beschikbare vrije ruimte.
Aan deze maatregel zijn echter ook kanttekeningen verbonden. De algemene reserve is immers eindig, terwijl structurele lasten een blijvend karakter hebben. Daarmee biedt deze maatregel op langere termijn geen duurzame oplossing voor het structurele begrotingsevenwicht. Bovendien is de inzet afhankelijk van de beschikbare reservepositie. Wij stellen daarom voor deze maatregel uitsluitend in te zetten als overbruggingsinstrument. De inzet van de algemene reserve creëert tijd en ruimte om te werken aan een structureel herstel van een financieel gezonde begroting.
Meicirculaire 2026
In de perspectiefnota is reeds rekening gehouden met een indicatie van de loon- en prijscompensatie (LPO) die we ontvangen via de algemene uitkering. We houden rekening met een LPO-compensatie van ca. € 1,0 mln. per jaar vanaf 2027. Bij de meicirculaire, welke naar verwachting eind mei verschijnt, worden we opnieuw geïnformeerd over de hoogte van de algemene uitkering. Wij zullen u dan zo snel als mogelijk informeren over de gevolgen, zodat de effecten kunnen worden betrokken bij de besluitvorming van deze perspectiefnota.
Financieel beeld
Het financieel meerjarenperspectief verslechtert op basis van de voorliggende perspectiefnota. Mede door middel van de inzet van de 10% van de vrije ruimte binnen de algemene reserve wordt het structureel tekort voor 2027 beperkt tot € 452.000. Het structureel begrotingssaldo voor de jaren 2028-2030 laat grotere tekorten zien, met een tekort van ca. € 2,2 mln. in 2030.
We werken aan een financiële oplossing
Op basis van deze perspectiefnota staan we voor een aanzienlijke financiële uitdaging. Deze uitdaging pakken we in twee stappen aan. Allereerst werken we toe naar een structureel sluitende begroting 2027, die in november 2026 aan uw raad wordt voorgelegd. Mede door de inzet van 10% van de vrije ruimte binnen de algemene reserve bedraagt de huidige structurele opgave voor 2027 € 452.000. De uiteindelijke omvang van deze opgave is echter nog sterk afhankelijk van de uitkomsten van de meicirculaire 2026. Samen met de uitwerking van de meicirculaire komen we met een voorstel om de komende maanden te komen tot een structureel sluitende begroting voor jaarschijf 2027.
Gelijktijdig werken wij aan een structurele oplossing voor de jaren 2028 en verder. In de raadsvergadering van september 2026 komen wij met een procesvoorstel om, samen met uw raad, stap voor stap toe te werken naar een structureel sluitende perspectiefnota 2027 voor alle planjaren. Onderdeel daarvan is een verkenning van sturingsmogelijkheden onder andere binnen het Sociaal Domein om mogelijkheden inzichtelijk te maken, waarmee later eventuele weloverwogen keuzes kunnen worden gemaakt.
Wij nodigen de raad uit om met ons het gesprek aan te gaan over de uitgangspunten en keuzes die in deze perspectiefnota zijn verwoord.
Burgemeester en wethouders van Bladel,
de secretaris, de burgemeester,
R.W.C.W. Lathouwers M.A.G. van den Bosch