3.9 Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke vernieuwing

We richten ons op het planmatig inrichten van de leefruimte, waarbij rekening wordt gehouden met individuele en gemeenschappelijke belangen.

Algemeen

Terug naar navigatie - 3.9 Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke vernieuwing - Algemeen

Het is prettig wonen en verblijven in de gemeente Bladel. De bevolking laat zien dat zij wil komen tot een duurzame samenleving.

Met volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing richten we ons op het planmatig inrichten van de leefruimte, waarbij rekening wordt gehouden met individuele- en gemeenschappelijke belangen. Wij realiseren voldoende woningen, afgestemd op de groeiende behoefte. Er is een aantal flinke uitdagingen dat de opgave vergroten, zoals de ontwikkelingen in de Metropool Regio Eindhoven, de schaarste aan woningen voor starters, woningvraag van nieuwkomers, huisvesting van arbeidsmigranten, verdroging maar ook opvang van klimaatbuien. De gemeente heeft in deze opgaven een regie- en/of toetsende functie. Wij werken aan een goed woon- en leefklimaat voor onze inwoners, waarbij het kernbegrip duurzaamheid leidend is. Verzoeken om nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen benaderen wij volgens het 'ja, tenzij principe'. Wij bewaken, behouden en verbeteren de kwaliteit van de bebouwde omgeving. De landschappelijke waarde van ons onderdeel van De Kempen verbeteren we waar mogelijk.

Wij beheren de openbare ruimte volgens de kernbegrippen veilig, heel en schoon met als doel een prettige woonomgeving in stand te houden. Betrokkenheid van bewoners is wezenlijk omdat zij in de betreffende wijk of het dorp wonen en omdat zij waardevolle kennis en ervaring hebben over de behoeften ter plaatse en mogelijke veranderingen daarin.

Meerjarenprogramma

Terug naar navigatie - 3.9 Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke vernieuwing - Meerjarenprogramma
A/B omschrijving investeringen budgettaire voordelen / nadelen
(bedragen x € 1.000,-) 2026 2027 2028 2029 2030 2026 2027 2028 2029 2030
A Startersleningen -375 -9 -9 -9
A Grondopbrengst 'Alexanderhof Hapert' (R25.098b) -663
A Anticiperende verwervingen -2.000 -60 -60 -60
A Halveren krediet anticperende verwerving (50%) 1.000 1.000 14 44 44 44
A Niet aankopen ABN-gebouw 1.499 45 45 45 45 45
Mutaties MIP 2.499 -1.375 -618 59 20 20 20
(- = nadeel en + = voordeel)

Startersleningen
Voor 2026 wordt, evenals als vorige jaren, een krediet opgenomen van € 375.000.

Grondopbrengst 'Alexanderhof Hapert' (R25.098b)
Bij de vaststelling van de grondexploitatie Alexanderhof Hapert is besloten om de opbrengsten van de grondverkopen te betrekken bij de opstelling van de grondexploitatie en daarmee niet afzonderlijk toe te voegen aan de algemene reserve.

Anticiperende verwervingen
Op basis van de grondnota 2019 zou voor 2027 een krediet van € 2.000.000 worden voorgesteld voor grondaankopen die vallen onder de noemer anticiperende verwervingen. Echter is in het Coalitieakkoord 2026-2030 opgenomen om de grondnota in 2026 te actualiseren en het jaarlijkse krediet voor anticiperende verwervingen te halveren tot € 1.000.000. Op basis van het Coalitieakkoord wordt voorgesteld om zowel het reeds beschikbare krediet voor 2026 als het voorgestelde krediet voor 2027 te halveren.

Niet aankopen ABN-gebouw
In het Coalitieakkoord 2026-2030 is opgenomen dat de gemeente, ten aanzien van Didam-arrest en staatssteun, geen risico's neemt en is daarom geen partij bij de aan- en verkoop van het ABN-gebouw. Wel blijft de gemeente zich inzetten op een haalbare herontwikkeling van de Posthof tot Markthof, passend binnen de centrumstructuur van Bladel en gericht op versterking van voorzieningen, woningbouw en ruimtelijke kwaliteit.

Bijstelling budgetten

Terug naar navigatie - 3.9 Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke vernieuwing - Bijstelling budgetten
omschrijving budgettaire voordelen / nadelen
(bedragen x € 1.000,-) 2026 2027 2028 2029 2030
Beleidsplan/gebouwenbeheerplan -40
Voormalige praktijkschool 20 34 34 34 34
Versoberen externe advisering uitvoering woonvisie 20 25 25 25 25
Versoberen externe advisering ruimtelijke ontwikkeling 20 20 20 20
Incidentele aankoop van ruimte-voor-ruimte titels -524
Incidentele verkoop van ruimte-voor-ruimte titels 524
Kwaliteitsbudget -155
Kwaliteitsbudget 155
Grondexploitaties (uitgaven, inkomsten, mutaties onderhanden werk) 29 -23 -19 -26 23
Diverse afwijkingen -14 -12 -13 -14 -14
Mutaties VHROSV 15 44 47 39 88
(- = nadeel en + = voordeel)

Beleidsplan en gebouwenbeheerplan
De gemeente Bladel beschikt momenteel niet over een vastgesteld beleidskader voor het beheer en onderhoud van gemeentelijke gebouwen. Hierdoor ontbreken duidelijke kaders voor onderhoudsniveaus, prioritering en kwaliteitsambities. Dit bemoeilijkt een doelmatige en voorspelbare inzet van middelen en vergroot het risico op achterstallig onderhoud en incidentele financiële tegenvallers.

Om te komen tot een professioneel en toekomstbestendig vastgoedbeheer is het noodzakelijk om een integraal beleidsplan vastgoed op te stellen, aangevuld met een gebouwenbeheerplan. In deze plannen worden onder meer de gewenste onderhoudsniveaus vastgelegd en wordt een meerjarige onderhoudsplanning met bijbehorende kostenraming opgesteld. Dit stelt de gemeente in staat om beter te sturen op kwaliteit, risico’s te beheersen en financiële middelen planmatig en efficiënt in te zetten.

Voor het opstellen van het beleidsplan en het gebouwenbeheerplan is externe expertise benodigd. De geraamde kosten hiervoor bedragen eenmalig € 40.000.

Voormalige praktijkschool
In verband met de sloop van de voormalige praktijkschool vervallen de structurele exploitatielasten (belastingen, verzekeringen, energie en onderhoud). Dit leidt tot een voordeel van € 20.000 in 2026 en een voordeel van € 34.000 per jaar voor de periode 2027 tot en met 2030.

Versoberen externe advisering uitvoering woonvisie
In het Coalitieakkoord 2026-2030 is een versobering van de externe advisering voor de uitvoering van de woonvisie opgenomen. Daarmee vervalt een structureel budget van € 25.000 per jaar.

Versoberen externe advisering ruimtelijke ontwikkeling
In het Coalitieakkoord 2026-2030 is een versobering van de externe advisering voor ruimtelijke ontwikkeling opgenomen. Daarmee wordt het structureel budget verlaagd met € 20.000 per jaar vanaf 2027.

Incidentele aan- en verkoop van ruimte-voor-ruimte titels
De aan- en verkoop van ruimte-voor-ruimte titels wordt geraamd voor 2026.

Kwaliteitsbudget
Het college heeft op 1 maart 2022 in Addendum III van de anterieure overeenkomst afspraken gemaakt over de inrichting van gronden voor wettelijke en bovenwettelijke natuurcompensatie in relatie tot Windpark de Pals.
In 2026 wordt de wettelijke natuurcompensatie (8,8 ha) gerealiseerd met dekking vanuit het kwaliteit buitengebied. Daarnaast ontvangt de gemeente via de RES-regio (via de MRE) middelen van het Rijk voor de inrichting van bovenwettelijke natuurcompensatie en ecologische versterking in het gebied.
Het gaat hierbij om perceel K247, waar landbouwgrond wordt ingericht als NNB met kruiden- en faunarijk grasland. Aangrenzend aan perceel K247 worden de vennen (Oude Kroonven en Tjop-Venneke) hersteld naar hun oude waarden. Door de vennen te herstellen verwachten we de waterproblematiek in het gebied op te lossen. Als laatste wordt het perceel K648 deels ingericht als NNB bosgebied. Daarnaast wordt het ingericht als droog schraalland met een corridor voor de gladde slang.

Voor de uitvoering wordt een budget geraamd van € 155.000. Deze kosten worden volledig gedekt door ontvangen bijdragen, waardoor dit onderdeel saldo-neutraal in de begroting wordt verwerkt.

Grondexploitaties
Jaarlijks worden de kostenbegrotingen van de verschillende grondexploitaties bijgesteld. In het onderdeel ontwikkelingen van dit programma en de bijlage MeerjarenPrognose Grondexploitaties worden de belangrijkste ontwikkelingen en mutaties met betrekking tot de grondexploitaties toegelicht.

Ontwikkelingen

Terug naar navigatie - 3.9 Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke vernieuwing - Ontwikkelingen

Renovatie gemeentelijke woningen
In het verleden hebben we woningen aangekocht ten behoeve van de huisvesting van statushouders. Het college heeft besloten dat we geen woningen meer gaan exploiteren voor de permanente huisvesting van nieuwkomers. Met als consequentie dat we geen woningen meer aankopen en we de woningen verkopen waarvan de huur wordt opgezegd.

Op dit moment bezitten we nog negen woningen die verhuurd worden aan statushouders. De algehele staat van deze woningen is niet goed, ze vereisen een grootschalige renovatie en verduurzaming op de korte termijn. Voor deze woningen starten we een proces op om ze te koop aan te bieden aan de zittende huurders. Echter is de inschatting dat we niet alle woningen kunnen verkopen aan de zittende huurders. Afhankelijk van de hoeveelheid en welke woningen in ons bezit blijven, is een investering benodigd voor de renovatie en de regievoering in de opstartfase.

Twee woningen staan op dit moment leeg waarbij de verkoop in gang is gezet. Aanvullend staat er nog een woning leeg, die we vooralsnog in bezit houden als potentiële doorstroomwoning tijdens de renovatie van de overige woningen.

Ontwikkelperspectief Bladel Zuid
In mei 2025 heeft uw college besloten een gebiedsanalyse op te stellen voor Bladel-Zuid. Aanleiding hiervoor was de behoefte aan een integraal overzicht van wat er in het gebied speelt in de fysieke leefomgeving. Het gaat onder meer over natuur en landschap, economie, recreatie, woningbouw, mobiliteit, landbouw. In mei 2026 heeft het college de gebiedsanalyse vastgesteld en de raad is geïnformeerd d.m.v. een raadsmededeling. Het vervolgproces is dat stap 1 de gebiedsanalyse is vastgesteld in mei 2026 hierin is aangegeven wat de huidige situatie is. Stap 2 is het ophalen van de gewenste ontwikkelingen. Daarin wordt gekeken waar we naar toe willen gaan met het gebied. Bij stap 3 zal er een uitvoeringsprogramma opgesteld worden wat we met de gewenste ontwikkeling willen bereiken.

Winstwaarschuwingen grondexploitaties
Tijdens de actualisatie van de vastgestelde grondexploitaties voor de jaarrekening 2025 (behandeldatum gemeenteraad juli 2026) is gebleken dat er voor twee grondexploitaties een winstwaarschuwing gegeven dient te worden.

De winstwaarschuwing geldt voor de grondexploitaties;

  1. Grondexploitatie Lange Trekken te Bladel
  2. Grondexploitatie Tussen de Dycken Hoogeloon

Ad. 1.     Grondexploitatie Lange Trekken te Bladel
Het plan Lange Trekken is door uw gemeenteraad tijdens de jaarrekening 2024 vastgesteld met een geraamde positieve eindwaarde bij einde looptijd in het jaar 2030 van € 803.913.

Onderdeel van de grondexploitatie, opgenomen aan de kostenkant, bedraagt het “Woonrijp maken” van de woningbouwontwikkeling. Hierbij is uitgegaan van een middelmatige kwaliteit in het woonrijp maken (mindere kwaliteit en ruimte voor het groen en mindere kwaliteit van de bestratingen). Hiervoor heeft een deskundig bureau destijds een kostenraming opgesteld dat opgenomen is als kostenpost bij het onderdeel “Woonrijp maken” in de grondexploitatie. Vervolgens is de grondexploitatie tijdens de behandeling van de jaarrekening 2024 door uw gemeenteraad vastgesteld.

Echter ten tijde van het willen aanbesteden van het “Woonrijp maken” in 2025 blijkt dat de kostenraming te laag is vastgesteld omdat destijds met de CPO leden is afgesproken dat het “Woonrijp maken” in een hoge kwaliteit zou worden uitgevoerd. Deze “meerkosten” waren in de grondexploitatie niet meegenomen ten tijde van de jaarrekening 2024. Dit wordt nu in raming gecorrigeerd. Door de nieuwe raming van het deskundig bureau wordt de geraamde eindwaarde bij einde looptijd herzien in een positief resultaat van € 121.548.

Risicoanalyse
De onderdelen “Bouwrijp-, en Woonrijp maken” zijn in een grondexploitatie kwetsbare kostenposten in verband met onder andere kostenstijgingen van de bouwmaterialen, loonstijgingen en niet te prognosticeren economische invloeden. Hiervoor wordt op de kosten van het “Bouwrijp-, en Woonrijp maken” een algemeen risico berekend van 20% over de kosten. Voor het plan Lange Trekken bedraagt dit € 718.277 (som (brm 639.567 + wrm 1.754.688) x 20%). Indien dit risico zich voordoet zal het te verwachten positieve eindresultaat van € 121.548 bij einde looptijd een negatief resultaat geven van € 596.729 en zal dan bezien worden of er subsidiemogelijkheden zijn vanuit het Beethoven fonds.

Ad. 2.     Grondexploitatie Tussen de Dycken te Hoogeloon
Het plan Tussen de Dycken is door uw gemeenteraad tijdens de jaarrekening 2024 vastgesteld met een geraamde positieve eindwaarde bij einde looptijd in het jaar 2030 van € 2.819.431. Deze eindwaarde is door uw gemeenteraad vastgesteld waarbij uitgegaan is van de kennis dat er geen belemmeringen van spuitzones van 50 meter van aangrenzende grondeigenaren het te ontwikkelen gebied overlappen. Echter, na uw vaststelling van de grondexploitatie in 2024 blijkt dat de Hoge Raad een uitspraak heeft gedaan over spuitzones van de te ontwikkelen woningbouwgebieden. Conclusie van de uitspraak is dat binnen de spuitzone geen woningbouw gerealiseerd mag worden. Met de aanwezige spuitzones is nu rekening gehouden met de risico’s in de grondexploitatie. Daarnaast is er, na onderzoek, rekening gehouden met het ophogen van 0.50 meter binnen het plangebied (deze kosten zijn in de grondexploitatie geraamd op € 502.110).

Risico’s opnemen van spuitzone’s grondexploitatie Tussen de Dycken
Het te ontwikkelen woningbouwgebied Tussen de Dycken (kadastraal bekend Hoogeloon H 1005, E 1450, E 1700 en E 1006 heeft een bruto plan gebied van 32.592 m² waarvan een geraamde gronduitgifte van 19.901 m². Ten noorden van het plangebied grenst een perceel van Maatschap van Welstand, kadastraal bekend Hoogeloon H 588, groot 32.050 m². Ten zuidwesten van het plangebied grenzen twee percelen van particulieren, kadastraal bekend Hoogeloon H 674 en H 589, groot respectievelijk 14.845 m² en 6.000 m². Alle drie genoemde percelen hebben (planologisch) een spuitzone van 50 meter dat over de breedte van hen percelen het te ontwikkelen woningbouwgebied overlappen.

Door de overlappingen van de spuitzone’s wordt het te ontwikkelen gebied waar geen bouwkavels kunnen worden uitgegeven verkleind met circa 18.500 m². Hierdoor wordt het te ontwikkelen woningbouwgebied realistisch financieel, economisch onhaalbaar.

Uitvoer geven aan het vastgestelde woningbouwprogramma tot het jaar 2040
Het college verwacht het plangebied Tussen de Dycken alsnog uit te kunnen voeren door;

  1. Het perceel H 588 (Maatschap van Welstand) te verwerven. In het jaar 2024 heeft onze gemeente een 1e recht van koop afgedwongen op het perceel dat notarieel opgenomen en vastgelegd is in de akte van levering ten tijden van de aankoop perceel E 1005 (dit perceel is aangekocht van Maatschap van Welstand). Geraamde verwervingskosten bedragen € 2.616.470. Door de verwerving wordt de spuitzone ontnomen van perceel H 588 met een spuitzone oppervlakte van circa 6.500 m². Vanwege een 1e recht van koop op het perceel is bij verwerving een vergoeding van nadeelcompensatie (planschade) overbodig.
  2. Het vergoeden van nadeelcompensatie spuitzone’s voor de percelen H 674 en H 589. Door de spuitzone’s “om te klappen” op de genoemde percelen dient er rekening te worden gehouden met het vergoeden van nadeelcompensatie. Hierbij is uitgegaan van circa € 20,00 p/m² waardoor de nadeelcompensatie als kostenpost van € 249.088 is opgenomen in de concept grondexploitatie t.b.v. de jaarrekening 2025.

Momenteel lopen er onderhandelingen met de desbetreffende grondeigenaren.

Consequenties grondexploitatie
De verwerving van het perceel H 588 en de, naar verwachting, te vergoeden nadeelcompensatie heeft gevolgen voor de grondexploitatie. De geraamde eindwaarde bedraagt vooralsnog een positief eindresultaat van € 118.675 (hierbij wordt er nog geen invulling gegeven aan gronduitgifte woningbouw voor het perceel H 588). Uitgangspunt hierbij is dat het te ontwikkelen “nieuwe plangebied” ruimtelijk qua woningbouwprogramma herzien dient te worden.

Risicoanalyse
De onderdelen “Bouwrijp-, en Woonrijp maken” zijn in een grondexploitatie kwetsbare kostenposten in verband met onder andere kostenstijgingen van de bouwmaterialen, loonstijgingen en niet te prognosticeren economische invloeden. Hiervoor wordt op de kosten van het “Bouwrijp-, en Woonrijp maken” een algemeen risico berekend van 20% over de kosten. Voor het plan Tussen de Dycken bedraagt dit € 305.020 (som (brm 403.801 + wrm 1.121.299) x 20%). Indien dit risico zich voordoet zal het te verwachten positieve eindresultaat van € 118.675 bij einde looptijd alsnog een negatief resultaat geven van € 186.345. Indien dit risico zich voordoet zal bezien worden of er subsidiemogelijkheden zijn vanuit het Beethoven fonds.

Beleidskaders

Terug naar navigatie - 3.9 Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke vernieuwing - Beleidskaders
  • Omgevingsvisie 1.1
  • Groenstructuurplan 2018-2027
  • Groenvisie "Groen tot in de Kern(en)'' 2009-2024
  • Integraal Beheerplan 2014-2023 Bos, Natuur en Landschap
  • Nota grondbeleid 2019 gemeente Bladel
  • Nota Landschapsbeleidsplan Natuurlijk van nature 2009-2024
  • Structuurvisie Bladel Deel A: Ruimtelijk Casco
  • Structuurvisie Bladel Deel B: Uitvoeringsplan
  • Welstandsnota Bladel
  • Woonvisie gemeente Bladel 2016, actualisatie 2018
  • Kempische Visie op Wonen 2024-2029
  • Kadernota energie en klimaat
  • Beleidskader CPO gemeente Bladel
  • Transitievisie warmte
  • Nota Landschapsbeleidsplan Natuurlijk van nature 2009-2024
  • Groenstructuurplan 2018-2027
  • Groenvisie "Groen tot in de Kern(en)'' 2009-2024
  • Nota grondbeleid 2019 gemeente Bladel
  • Omgevingsvisie 1.1

Samenvatting financiële consequenties

Terug naar navigatie - 3.9 Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke vernieuwing - Samenvatting financiële consequenties

Na de hiervoor genoemde (doorlopende) activiteiten volgt in onderstaand overzicht “Wat het mag kosten?”

Begroting Wijziging Begroting Mutatie meerjarenraming
2026 ppn na wijziging 2027 2028 2029 2030
Lasten
bebouwd:
wonen -1.236 n 45 v -1.191 n 45 v 35 v 35 v 35 v
grondexploitaties -2.805 n -5.260 n -8.065 n -5.508 n 813 v 142 v -597 n
overig gebruik ruimte -2.342 n -548 n -2.890 n 55 v 55 v 55 v 55 v
onbebouwd:
cultuurlandschap -1.066 n -155 n -1.221 n
natuur/ water
Totaal lasten -7.449 n -5.919 n -13.367 n -5.408 n 903 v 232 v -507 n
Baten
bebouwd:
wonen 750 v 750 v
grondexploitaties 4.595 v 4.626 v 9.221 v 5.499 v -847 n -184 n 604 v
overig gebruik ruimte 165 v 535 v 700 v 11 v 11 v 11 v 11 v
onbebouwd:
cultuurlandschap 380 v 155 v 535 v
natuur/ water
Totaal baten 5.890 v 5.316 v 11.206 v 5.511 v -836 n -173 n 615 v
Geraamd saldo van baten en lasten -1.559 n -603 n -2.161 n 103 v 67 v 59 v 108 v
(- = nadeel en + = voordeel)